ژورنال کلاب
رویداد های گذشته
بیگانه هراسی و روانکاوی
ارائه دهنده: شیدا اسماعیلی
تا حالا شده توی جمعی قرار بگیرید که آدمهاش رو نمیشناسید و ناگهان بدنتون منقبض بشه؟
یا حس کنید باید زودتر از اون فضا خارج بشید، بدون اینکه دلیل مشخصی براش داشته باشید؟
مثلاً وارد یک کلاس جدید، محل کار تازه یا مهمونیای میشید که کسی آشنا توش نیست. همهچیز ظاهراً عادیه، اما ضربان قلب بالا میره، نگاهها تهدیدکننده به نظر میان و ذهنتون پر از سناریوهای نگرانکننده میشه. ترجیح میدید گوشهای بایستید یا زودتر برید.
روانکاوی بیگانههراسی رو فقط ترس از «دیگری بیرونی» نمیبینه، بلکه به این سؤال برمیگرده:
این غریبهها کدوم بخش ناآشنا و طردشدهی روان ما رو فعال میکنن؟در این ژورنالکلاب، بررسی میکنیم که بیگانههراسی چطور میتونه ریشه در تجربههای اولیه، اضطرابهای تحولی و ترومای رابطهای داشته باشه و چرا بعضی مواجههها اینقدر ناپایدارکننده میشن.
ماه شهریور - ساعت ۲۰ تا ۲۱
ترومای اجتماعی، سوگ و نوستالژی در مهاجرت
ارائه دهنده: الناز یعقوبی
- مهاجرت فقط جابهجایی مکانیه؟
- یا ترک زبان، صداها، بوها و رابطههایی که زمانی نگهدارنده بودن؟
- یا با خودش لایههایی از سوگ، دلتنگی و ازدستدادنِ نامرئی میاره؟
مثلاً سالهاست مهاجرت کردید، زندگیتون روی رواله، اما یه آهنگ، یه غذای خاص یا حتی لهجهای آشنا میتونه ناگهان بغضی بینامونشان بیاره. دلتنگیای که دقیقاً نمیدونید برای چیه؛ نه فقط «خانه»، بلکه چیزی عمیقتر.
در روانکاوی، مهاجرت اغلب با سوگهایی همراهه که نه رسمی شناخته میشن و نه فرصت سوگواری پیدا میکنن. این سوگها میتونن به شکل نوستالژی، احساس تعلیق یا ترومای اجتماعی خودشون رو نشون بدن.
در این ژورنالکلاب، به این میپردازیم که روان چطور با فقدانهای مهاجرت کنار میاد، چه چیزهایی ناتمام باقی میمونن و چطور میشه این تجربهها رو فهمپذیرتر کرد.
ماه مهر - ساعت ۲۰ تا ۲۱
چشم زخم و طلسم، پیوند فرهنگ و روان در مواجه با رشک
ارائه دهنده: پریا نقی زاده
- تا حالا حس کردین نگاه بعضی آدما سنگینه و میگن چشمشون شوره؟
- یا نگران بودین که موفقیتهاتون «چشم بخوره»؟
مثلاً پروژهای رو با موفقیت تموم کردید، اما بهمحض گفتنش، ته دلتون خالی میشه. یا ترجیح میدید برنامههاتون رو مخفی نگه دارید تا «چشم نخوره». این ترسها فقط خرافهان؟
باور به چشمزخم قدمتی طولانی داره و هنوز هم در زندگی روزمره، شبکههای اجتماعی و حتی اتاق درمان حضور پررنگی داره. اما این ترسها دقیقاً به چی اشاره میکنن؟ چرا نگاه دیگری میتونه اینقدر تهدیدکننده باشه؟
در ژورنالکلاب آبان دانه، با نگاهی روانکاوانه و با استفاده از سلفسایکولوژی، به ریشههای روانی چشمزخم و طلسم میپردازیم؛ اینکه این باورها چطور احساس امنیت میسازن و چه نسبتی با رشک، اضطراب و رابطه با دیگری دارن.
ماه آبان - ساعت ۲۰ تا ۲۱
در میان تجربه، در باب فضاهای بینابینی
ارائه دهنده: شیدا ذکائیه
- تا حالا شده حس کنین تو یه برزخ گیر کردین؟
- یا اون لحظاتی که دیگه تو گذشته نیستین، ولی هنوز هم وارد آینده نشدین؟
این فضاها میتونن مثل پلی باشن که شما رو به نسخه بهتری از خودتون برسونن؟ یا ممکنه شبیه به یه باتلاق بشن که توش احساس گمگشتگی کنید؟
مثلا از یه شغل یا رابطه اومدین بیرون، ولی هنوز شغل بعدی رو پیدا نکردین یا بعد تموم شدن رابطه هنوز نمیدونین چطور با تنهایی کنار بیاین. به یه گروه یا جامعه جدید وارد شدین اما هنوز خودتون رو متعلق به اونجا ندونین، اما احساس تعلق به جامعه و گروه قبلی هم نداشته باشین.
این وضعیتها رو «فضاهای بینابینی» یا Liminal Space مینامن؛ لحظاتی که میتونن هم زمینهساز رشد باشن و هم تجربهای فرساینده از بلاتکلیفی و گمگشتگی.
در ژورنالکلاب آذر دانه، به این فضاهای میانی میپردازیم؛ اینکه چطور شکل میگیرن، چه تأثیری بر روان ما دارن و چطور میشه بهجای غرقشدن در باتلاق بلاتکلیفی، ازشون بهعنوان پلی برای تحول استفاده کرد.
ماه آذر - ساعت ۲۰ تا ۲۱
روان درمانگری، له یا علیه قدرت؛ بررسی رابطه ی نهاد های سلامت روان با محافل قدرت
ارائه دهنده: مسعود اسدی
- تا حالا شده در روند درمان، آموزش یا حتی خواندن یک متن روانشناسی، با این توصیه مواجه بشید:
«باید با واقعیت کنار بیای.»
اما این «واقعیت» دقیقاً به چی اشاره میکنه؟ به رنج روانی فرد؟ یا به شرایط اجتماعی، اقتصادی و سیاسیای که بهعنوان امری طبیعی و تغییرناپذیر پذیرفته شده؟
مثلاً وقتی خشم، اضطراب یا فرسودگی فردی بهعنوان «ناتوانی در سازگاری» تعبیر میشه، آیا همیشه هدف، کاهش رنجه؟ یا گاهی رواندرمانگری ناخواسته به ابزاری برای انطباق با وضعیتی ناعادلانه تبدیل میشه؟
نهادهای سلامت روان در خلأ شکل نگرفتهاند.
تعریف «سلامت»، «اختلال» و «بهبود»، همواره در بستر قدرت، هنجارهای مسلط و ساختارهای اجتماعی شکل گرفته.
در این ژورنالکلاب، با بازخوانی تاریخچه روانکاوی، زندگی فروید و مفهوم عقده اُدیپ،
میپرسیم چرا همانندسازی با «منبع قدرت» بهعنوان مسیر اصلی رشد روانی معرفی شده است.
ماه دی - ساعت ۲۰ تا ۲۱
مهمان ناخانده ی ماهانه و ارمغان های رنج آلودش
ارائه دهنده: آیدا مقصودی
این جملهها رو احتمالا زیاد شنیدین تا حالا:
- «سر به سرم نذار، PMS ام.»
- «خودمم تعجب کردم چرا اینقدر واکنشم شدید بود.»
- «قبلاً اصلاً اینطوری نبودم…»
PMS معمولاً بهعنوان یک پدیدهی هورمونی توضیح داده میشه؛ چیزی که میاد و میره.
اما تجربهی زیستهی خیلیها نشون میده که این روزها فقط تغییر جسم نیست؛ انگار چیزی از درون سر باز میکنه.
بعضیها میگن «کنترل از دستم در میره»، بعضیها «خود واقعیم میام بالا».
روانکاوی این سؤال رو مطرح میکنه:
نکنه PMS فقط یک اختلال موقتی نباشه، بلکه فرصتی باشه که بخشهایی از روان ــ که معمولاً مهار یا سرکوب میشن ــ امکان بروز پیدا کنن؟
در این ژورنالکلاب، PMS رو بهعنوان یک تجربهی روانی بررسی میکنیم:
اینکه چرا تجربهها اینقدر متفاوته، این حسها به چه لایههایی از تاریخچهی روانی فرد وصل میشن و بدن چطور به زبان ناهشیار تبدیل میشه.
ماه بهمن - ساعت ۲۰ تا ۲۱
شما با ما فرق دارید، دوستیم یا دشمن؟
ارائه دهنده: حمیده صدرعاملی
- تا حالا شده تفاوت یک نفر ــ لهجه، ظاهر، رنگ پوست یا شیوهی زندگی ــ بهطرزی غیرمنتظره شما رو مضطرب کنه؟
- نه لزوماً از روی نفرت، بلکه یک جور دلآشوبی مبهم؟
خیلی وقتها نژادپرستی رو فقط در سطح باورهای آگاهانه بررسی میکنیم.
اما روانکاوی میپرسه:
این ترس از «دیگری» از کِی شروع شده؟
مثلاً اضطرابی که نوزاد در مواجهه با غریبه تجربه میکنه، چطور میتونه در بزرگسالی به مرزکشیهای هویتی تبدیل بشه؟
چطور بخشهای ناپذیرفتنی روان، به «دیگری نژادی» فرافکنی میشن؟
در این ژورنالکلاب، با تکیه بر مفهوم Racist State of Mind، نژادپرستی رو نه فقط یک ایدئولوژی، بلکه سازوکاری دفاعی بررسی میکنیم؛ و به تجربههای بالینی این ذهنیت در اتاق درمان هم میپردازیم.
ماه اسفند - ساعت ۲۰ تا ۲۱
سفر فقدان ها در مسیر روابط ابژه؛ فراز و نشیب عشق و سوگ از کودکی تا بزرگسالی
ارائه دهنده: دکتر محسن دهقانی
«ما هرگز به اندازهی زمانی که عاشق میشویم، آسیبپذیر نیستیم.»
اما چرا عشق اینقدر ما رو در معرض فروپاشی قرار میده؟
مثلاً رابطهای تموم میشه، اما واکنش شما فراتر از یک جدایی معمولیه.
احساس خالیشدن، بیمعنایی یا حتی ازهمپاشیدن درونی.
انگار چیزی خیلی قدیمی دوباره زنده شده.
روانکاوی میگه عشق بزرگسالی، اغلب فقدانهای اولیه رو فعال میکنه؛ فقدانهایی که شاید هیچوقت سوگواری نشدهان.
در این ژورنالکلاب، از فروید تا کلاین و گرین، به مفهوم فقدان در روابط ابژه میپردازیم:
اینکه روان چطور به غیبت پاسخ میده، چه زمانی سوگ به ملانکولی تبدیل میشه و این الگوها چطور در طول زندگی تکرار میشن.
ماه فروردین - ساعت ۲۰ تا ۲۱
گوش سوم، تهدید یا فرصت؛ انتقال متقابل از دیدگاه فرنزی
ارائه دهنده: غزاله سید حسینی
آیا سکوت درمانگر همیشه امنه؟
یا گاهی میتونه تجربهی طرد رو بازتولید کنه؟
در روانکاوی کلاسیک، سکوت نشانهی بیطرفی بود.
اما فرنزی پرسید:
وقتی درمانگر احساس میکنه، میرنجه یا تحتتأثیر قرار میگیره، باید این رو نادیده بگیره؟
مثلاً وقتی درمانگر بعد از جلسهای سنگین، خودش هم آشفتهست،
این آشفتگی مانعه یا منبع فهم؟
در این ژورنالکلاب، مفهوم انتقال متقابل رو از دید فرنزی بررسی میکنیم؛
بهعنوان پلی برای گفتوگوی ناهشیار به ناهشیار،
جایی که حضور انسانی درمانگر نه تهدید، بلکه بخشی از فرایند درمانه.
ماه اردیبهشت - ساعت ۲۰ تا ۲۱
چگونه بی خانمانی به بی صدایی می رسد؛ نگاهی به تجربه تبعید و معنای گمشده
ارائه دهنده: سارا سردشتی
- تبعید فقط ترک یک سرزمینه؟
- یا اخراج از معنایی که زمانی زندگی رو قابل تحمل میکرد؟
مثلاً فردی سالها در کشوری جدید زندگی میکنه، زبان بلده، کار داره، اما حس میکنه صدایی نداره که شنیده بشه.
نه اینجا کاملاً متعلقِ اونه، نه گذشته دیگه در دسترسه.
روانکاوی این وضعیت رو در غیاب «محیط نگهدارنده» بررسی میکنه؛
وقتی تداوم بودن گسسته میشه و معنا پیش از شکلگرفتن فرو میریزه.
در این ژورنالکلاب، به تجربهی تبعید از منظر روانکاوی میپردازیم:
از مفهوم Unthought Known تا تلاش روان برای زندهماندن در دل بیخانمانی روانی.